Finlandiya’da çılgın deney: 2019’a kadar 2000 kişiye karşılıksız para verilecek!

Finlandiya birçok mevzuda çıtayı yükselterek, dünyanın geri kalanının sinirlerini bozan bir ülke. Eğitim sisteminden vatandaşlarına sağladıkları olanaklarla, müziğinden ülke içindeki huzurla, bizlere daha ne olsun dedirtirken, zirve bu demişken değişik bir çalışmayla karşımıza çıkan Finlandiya, 2000 kişiye 2019’a kadar karşılıksız para vererek bir gözlem meydana getirecek. Peki bu gözlem nedir? Finlandiya’ya nazaran iki yıl süresince çalışmayan kişilere karşılıksız para vermek, onları çalışmaya sevk edecek.
Federal toplumsal güvenlik enstitüsü Kela, 2000 işi olmayan Finli’ye aylık 590 dolar civarında para ödeyecek. Ocak 2017’de başlan çalışmada kişiler bu süreç içinde iş aramaya çalışmasa bile bu para ödenmeye devam edecek. Bu miktar, Finlandiya’da asgari geçinme oranı ve bu sayede yoksulluğun önüne geçilmeye çalışılacak. Kela’nın toplumsal yardım biriminin başındaki isim Marjukka Turunen, bu deneyin iki yönde iç görü yaratacağına inanıyor.
Birincisi ise şöyleki: Finlandiya’nın karışık toplumsal güvenlik sistemi, kişilerin temel gereksinimlerini karşılanmasıyla daha sistemli bir hale gelecek. 40 ayrı yarar sistemi var ve ödeme meydana getirilen şahıs bunlardan herhangi birine dahil. Bu şahıs bir hastaya bakıyor olabilir, talebe olabilir, işi olmayan vb. olabilir. Her ne olursa olsun, bu şekilde bir parayla temel ihtiyaçların karşılanması, kişinin bir üst statüye geçmesine destek olacak ve onu daha iyi bir hayata teşvik edecek.

Deneyin ikinci bir amacı ise, paraya bu kadar kolay bir halde ulaşan kişilerin davranışlarındaki değişimleri gözlemlemek. Mevzuya şüpheci yaklaşanlar, paranın kişileri daha da tembelleştireceği yönünde. Taraftarlar ise bu kişilerin parayı hayatlarını daha iyi bir hale getirmek için kullanacaklarını düşünüyor.
Turunen, girişimcilerin bu parayla işlerini büyütebileceği mevzusunda şüpheli, bundan dolayı Finlandiya’daki iş sahipleri, ofislerini kapadıkları takdirde işsizlik desteği alamıyor. “Bugünkü sistem, bir şeyler yapmak isteyen kişiler için oldukça negatif.” diyerek sözlerini tamamlıyor.
Turunen bununla birlikte bu deneyin büyük bir boşluğu dolduracağına inanıyor. Bugün Kanada, Hindistan, Hollanda şeklinde ülkeler, temel gelirin karşılanma konusunu hükümete taşıdı. Silikon Vadisi’nde meydana getirilen pilot bir proje, Kaliforniya’da Y Combinator gerçekleştirilecek. GiveDirectly adındaki başka bir şirket ise Kenya’da 12 yıl süresince sürecek bir projeyi devam ettiriyor.
Turunen, projelerinin pozitif yönde dönüşler almaya başlamasıyla daha da büyüyeceği inancında.

Türkiye’deki işsizlik maaşının sıkıntılı şartları ve işsizlik problemi düşünüldüğünde, bu şekilde bir sisteme ne kadar gereksinim duyulduğu aşikâr. Şu an ise bir tek evlerimizde çaylarımızı yudumlayıp Finlandiya’yı seyretme haricinde başka şansımız yok. Ne mutlu Finlandiya’da yaşıyorum diyene!

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir