Steve Jobs’tan olmazsa olmaz 9 başucu kitabı

iPad’i tanıtırken Steve Jobs’un kurduğu şu cümleyi bir ihtimal bazılarınız hatırlarsınız: “Apple’ın iPad benzer biçimde ürünler ortaya çıkarabilmesinin bir sebebi var: Bizim devamlı teknolojiyle toplumsal bilimlerin kesiştiği noktayı gözeten bakış açımız.”

Apple’ın bu kadar benimsenebilmiş bir marka algısı yaratabilmesinin en mühim sebeplerinden biri tam da bu. Bir taraftan değişen teknolojinin zirve yapmış olduğu bir ürün ortaya çıkarırken bir taraftan da kullanıcı dostu ve keyifli bir “oyuncak” sunmak Jobs’un hâlihazırda malum vizyonlarından biriydi.

Jobs’un bu yaşam görüşünün yaşam boyu devam eden bir okumaya dayanıyor olabileceğini anlamak zor olmaz. Steve Jobs’ a esin veren kitaplardan, kendisi hakkında Walter Isaacson’ın yazdığı biyografiye dayanarak hazırlanan derleme sonucunda çıkanlar;

Her Şey William Shakespeare’la Adım atar: Kral Lear

Biyografisinde de anlattığı suretiyle Jobs’un teknoloji ve bilim dışı mevzularda yapmış olduğu okumalar onun lise yıllarının sonlarında zirve yapmıştır.

“How to Think Like Steve Jobs” (Steve Jobs benzer biçimde Düşünmek) kitabının yazarı Daniel Smith’e nazaran “Kral Lear, bir kralın, imparatorluğunun dizginlerini kaybettiğinde olabilecekler hakkında oldukça parlak bir görünüm çizer. Bunun ise gelecek vadeden her CEO için büyüleyici bir hikâye olması asla şaşırtıcı değil.”

Emsalsiz Bir Klasik Daha: Herman Melville’den ‘Moby Dick’

Gene Jobs’un erişkinlik yıllarında hayata bakışını renklendiren epik anlatılardan birisi de Amerikan klasiklerinden ‘Moby Dick’.

Biyografisinde Isaacson, Jobs ile kitabın başkahramanı Kaptan Ahab ile etkisinde bırakan bir bağlantı kurar. Tıpkı Steve Jobs benzer biçimde, hayatta öğrendiklerinin bir çok sezgilerdense gerçek deneyimlere dayanan Kaptan Ahab şüphesiz edebiyattaki en inatçı ve kesin karakterlerden biri.

‘Dylan Thomas’ın Şiirleri

Jobs’un lise yıllarını renklendiren kitaplar yalnızca megaloman benzetmeler yapabileceğimiz kahramanlık hikâyelerinden oluşmuyor.

Daniel Smith’e nazaran Dylan Thomas’ın şiirleri Jobs’u gerek mükemmele yakın ifadeleri, gerekse şekilde barındırdıkları yeni ve çarpıcı unsurlarla oldukça etkilemiştir.

Kitaptaki “Do not go gentle” şiirinin ise Steve Jobs’un favorilerinden biri olduğu bilinir.

Ram Dass, ‘Be Here Now’ (Şimdi Burada Ol)

1972 yılının sonlarında Steve Jobs, toplumsal bilimler ağırlıklı bir okul olan Reed Koleji’ne adım atar. Jobs’un bol miktarda LSD kullandığı ve bol miktarda ruhani kitap okumuş olduğu seneler bu zamanlar.

Ram Daas’ın meditasyon ile ilgili kılavuz sayılan kitabı “Be Here Now” onu bu zamanda derinden etkilemiştir.

Jobs’un kitap ile ilgili kendi yorumu da bu yönde: “Fazlasıyla çarpıcı bir kitap. Beni ve birçok arkadaşımı dönüştürdüğünü söyleyebilirim.”

Frances Moore Lappe’nin ‘Diet for a Small Planet’ (Minik Bir Gezegen İçin Rejim)

Jobs’un Reed yıllarında okumuş olduğu kitaplardan birisi de protein ağırlıklı vejetaryenlik ile ilgili bir kitap olup l3 milyon baskı satmış olan “Diet for a Small Planet”.

Bu kitabı asla çekinmeden onun için bir dönüm noktası olarak addedebiliriz.

Isaacson’a yaşamını anlatırken Jobs’un şöyleki bir ifadesi geçer: “İşte tam da o süre tekrar et yememeye yemin ettim.”

Kitabın Jobs üstündeki tesiri bununla kalmamış, bünyesini arıtma ve oruç tutma benzer biçimde kendisi için daha uç rejimlere de başvurmasında bu kitap etkili olmuştur.

Arnold Ehret, ‘Mukussuz Şifa Rejimi’

Arnold Ehret’in ‘Mukussuz Şifa Rejimi’ni de okuduktan sonrasında Jobs’un yeme alışkanlığının daha da maceralı ve takip etmesi keyifli bir hal aldığını söyleyebiliriz. Bir ihtimal bazılarınız bilir, Arnold Ehret’in yöntemi, sözü asla uzatmadan baklayı ağzımızdan çıkarırsak, bir tek meyve yemeye dayanır.

Jobs, Isaacson’la konuşmalarında bu rejime de balıklama daldığını söyler.

Ehret’in çalışmalarıyla tanıştıktan sonrasında Jobs yeme alışkanlığı mevzusunda oldukça köktencilik yöntemler uygulamaya adım atar. Haftalarca bir tek havuç yemesiyle bilinir örneğin. Öyleki ki bu zamanlardan birinde cildi iyiden iyiye turuncu rengini almıştır.

BusinessInsider tam da bu aşamada okurlarını uyarıyor: Bunu evde denemeyin! Nitekim film emekleri esnasında Ashton Kutcher’ın denemiş olduğu ve hastanelik olduğu biliniyor.

‘Bir Yogi’nin Otobiyografisi’, Paramahansa Yogananda

Jobs lise yıllarında okumuş olduğu, bir yoga gurusu Yogananda’nın otobiyografisini yaşamının ileriki yıllarında, Hindistan’da Himalayaların eteklerinde bir misafirhanede kalmış olduğu bir zamanda yine okur.

Jobs’un kendi açıklamasına bakalım:

“Kaldığım yerde kitabın önceki gezginlerden birinin bıraktığı bir baskısı vardı. Dizanteri hastalığımı atlatmaya çalışırken meydana getirecek başka pek bir şey olmadığından, köy köy dolaşarak bu kitabı onlarca kere okudum.”

Jobs bundan sonrasında kitabı her yıl yine okumayı bir alışkanlık haline getirmiştir.

Shunryu Suzuki, ‘Zen Zihni Başlangıç Zihnidir’

Jobs Hindistan’dan döndükten sonrasında da meditasyona olan ilgisi devam eder. Bunda California’nın Zen Budizmi’nin ABD’da ayak basmış olduğu ilk yer olmasının tesiri bulunduğunu söyleyebiliriz. Jobs burada Japon bir keşiş ve “Zen Zihni Başlangıç Zihnidir”in yazarı olan Shunryu Suzuki’nin derslerine katılma imkânı bulmuştur.

Başka her şeyde olduğu benzer biçimde, Jobs bu mevzuya da kendini iyiden iyiye kaptırmıştır diyebiliriz. Hatta o dönemki en yakın arkadaşlarından Daniel Kottke, Jobs’un bu periyodunu oldukça “çekilmez” olarak vasıflandırır.

Isaacson’a notlarında Jobs, zenin bu noktadan sonrasında hayatında büyük yer teşkil ettiğini, bu zamanda Eihei-ji manastırına girmek için Japonya’ya gitmeyi arzuladığını fakat ruhani danışmanının onu California’da kalmaya ikna ettiğini anlatır.

Clayton M. Christensen’ın ‘Yenilikçinin İkilemi’

Bilinmiş olduğu suretiyle Apple’ın ara sıra kendi kendinin sonunu getirmek benzer biçimde bir alışkanlığı var. iPhone çıktığında mesela, bu ürün iPod’un birçok hususi durumunu bünyesinde barındırdığı için iPod aniden tamamıyla dönem dışı kalmıştı.

Bu kitabın temel argümanlarından birisi de, şirketlerin ara sıra kendi başarılarıyla mahvolduğu, teknoloji ve tüketici kitlesi değiştiğinde bile ürünlerinin ilk hallerine yapışıp kalmak uğruna büyük zarara uğradıkları.

Jobs da bu anlamda yamyamlığının gelişme için lüzumlu bulunduğunu algı etmiş ve bu tip bir akıbete Apple’ın da uğramaması için elinden geleni yapmıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir